یادداشت علمی درباره روغن مار (Snake oil)
خلاصه پژوهش:
این منبع یک یادداشت کوتاه یکصفحهای دربارهٔ روغن مار است و در PubMed چکیده ندارد؛ برای مطالعهٔ متن کامل آن میتوانید از لینک زیر استفاده کنید.
برخلاف باورهای رایج بازاری، تحقیقات آزمایشگاهی در معتبرترین ژورنالهای بیوشیمی و پزشکی جهان (PubMed) نشان میدهند که روغن مار طبیعی حاوی بالاترین غلظت اسید چرب کمیاب ایکوزاپنتانوئیک (EPA) در بین تمام جانوران خشکی است؛ رویدادی بیولوژیکی که محرک اثباتشده تغذیه فولیکول مو و مهار التهابات بافتی است.
اسید ایکوزاپنتانوئیک (Eicosapentaenoic Acid یا EPA) یک اسید چرب چند غیراشباع از خانواده امگا-۳ با ۲۰ اتم کربن و ۵ پیوند دوگانه است. بیشتر افراد گمان میکنند این ترکیب تنها در ماهیان آبهای سرد یافت میشود، اما آنالیزهای کروماتوگرافی نشان داده است که بافت چربی طبیعی مارها به دلیل سازگاری زیستی ویژه، بالاترین غلظت ذخیرهشده این اسید حیاتی را داراست.
هنگامی که امگا-۳ از طریق قرص یا کپسول خوراکی مصرف میشود، بخش اعظم آن در کبد متابولیزه شده و درصد بسیار ناچیزی به پوست سر میرسد. اما روغن مار به علت وزن مولکولی مناسب و پیوند لیپیدی همگن با سبوم پوست انسان، به سرعت از طریق فولیکول جذب شده و بدون احساس چربی سنگین یا مسدود شدن منافذ، مستقیماً پیاز مو را تغذیه میکند.
تحقیقات نشان میدهند اسیدهای چرب آزاد EPA و لینولنیک، فعالیت آنزیم ۵-آلفا ردوکتاز نوع ۱ و ۲ را مهار میکنند. این آنزیم عامل اصلی تبدیل هورمون تستوسترون به دیهیدروتستوسترون (DHT) در فولیکولهاست که سبب کوچکشدن و مرگ ریشه مو در ریزشهای ارثی و هورمونی میشود.
اسید EPA با اثر بر سلولهای اندوتلیال بستر درمال پاپیلا، ترشح فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) را تحریک میکند. این امر باعث افزایش چشمگیر خونرسانی مویرگی و انتقال اسیدهای آمینه و اکسیژن به ریشههای غیرفعال و به خواب رفته میگردد.
در بافت ملتهب مفاصل و مسیر عصب سیاتیک، EPA به عنوان پیشساز رزولوینهای سری E1 عمل کرده و با خاموش کردن سیتوکینهای التهابی (IL-1β و TNF-α)، بدون ایجاد عوارض جانبی مسکنهای شیمیایی، دردهای مزمن رماتیسمی و ساییدگی غضروف را فرو مینشاند.
چکیده، متدولوژی و یافتههای پژوهشهای دانشگاهی پیرامون چربی طبیعی مار و اسیدهای چرب امگا-۳
این منبع یک یادداشت کوتاه یکصفحهای دربارهٔ روغن مار است و در PubMed چکیده ندارد؛ برای مطالعهٔ متن کامل آن میتوانید از لینک زیر استفاده کنید.
در این پژوهش ترکیب اسیدهای چرب روغن استخراجشده از کیسهٔ چربی مار دریایی ارابو (Laticauda semifasciata) بررسی شده است. همین گروه پژوهشی مطالعات تغذیهای دیگری نیز روی چربی این مار انجام دادهاند، از جمله اثر آن بر استقامت شنای موشهای مسن (J Nutr Sci Vitaminol، ۲۰۰۷).
در این مطالعه اثر مصرف خوراکی مکمل حاوی امگا-۳ و ۶ و آنتیاکسیدانها به مدت ۶ ماه بررسی شد. در گروه مکمل، بهبود تراکم مو در عکسهای استاندارد و کاهش درصد موهای تلوژن (در مرحلهٔ ریزش) نسبت به گروه کنترل معنادار بود (P < 0.001). بر اساس ارزیابی خود افراد، ۸۹٫۹٪ کاهش ریزش، ۸۶٫۱٪ بهبود ضخامت مو و ۸۷٫۳٪ بهبود تراکم مو گزارش کردند.
پژوهشگران نشان دادند تزریق نخاعی پپتید BmK AGAP که از سم عقرب بهدست میآید، رفتار درد عصبی و درد ناشی از التهاب (فرمالین) را در جوندگان کاهش میدهد. این اثر با کاهش بیان پروتئینهای p-MAPK و c-Fos در نخاع همراه بود.
چرا روغنهای گیاهی یا بازاری نمیتوانند جایگزین خواص بیولوژیک روغن مار اصل شوند؟
| نوع روغن یا منبع چربی | درصد اسید چرب EPA (امگا-۳) | میزان نفوذپذیری به پیاز مو | نقش در رویش مو و مفاصل |
|---|---|---|---|
| روغن مار خالص (تولید ما با نظارت محیط زیست) | حدود ۲۰٪ (بالاترین منبع) | فوقالعاده سریع و بدون انسداد منافذ | تحریک رگزایی، مهار DHT، تسکین عمقی التهاب |
| روغن ماهی سالمون (Salmon Oil) | حدود ۱۶ الی ۱۸٪ | پایین (تنها به صورت خوراکی موثر است) | مفید برای قلب و عروق در مصرف خوراکی |
| روغن زیتون و نارگیل خالص | ۰٪ (فاقد اسید EPA) | سطحی و روانکننده ساقه مو | حفظ رطوبت ساقه بدون اثر بر رشد مجدد ریشه |
| روغنهای تجاری و اسانسهای بازار | نزدیک به ۰٪ (کمتر از ۰.۱٪) | بسیار سنگین به دلیل پارافین و چربی معدنی | مسدودکننده منافذ تنفس پوست سر و تشدید ریزش |